İlk uçurtma ne zaman yapıldı?

İlk uçurtma ne zaman yapıldı?
Gökyüzünün maviliğinde uçuşan rengarenk uçurtmalar… Günümüzden yüzyıllar önce yapılan ilk uçurtmalar, kimler tarafından tasarlanmıştır? Tarihte uçurtmalar ilk olarak savaş bayrakları ve askeri amaçlar için kullanılmıştır. Uçurtmanın icadı günümüzden yaklaşık 2300 yıl öncesine dayanmaktadır ve icadı çok eskilere dayandığı için kim tarafından bulunduğu kesin olarak belli değildir.

Çoğu kaynakta ilk uçurtmanın Çin’de icat edildiği yazmaktadır. En bilinen hikayelerden birisi, Çinli bir çiftçinin şapkası rüzgarda uçmasın diye onu iple bağlaması ve ilk uçurtma fikrinin buradan türemesidir. Çin uçurtmalarının yapımında genel olarak ipek ve bambu kullanılmıştır. Uçurtma hakkında yazılı ilk kayıt ise M.Ö. 200’e aittir. Bu kayda göre Çinli General Han Hsin tam teçhizatlı bir orduya sahip olmaması ve bu ordu az kişiden oluşmasına rağmen uçurtma sayesinde sürpriz bir saldırıyla savaş kazanarak tarihe geçmiştir. Hsin adamlarına bir uçurtma yapmalarını ve onu doğrudan hükümdarın sarayına doğru uçurmalarını emretmiştir. Uçurtma saraya ulaştığında ipi işaretleyip bu uzunluğu kullanarak saraya ulaşmak için gereken uzaklığı hesaplamıştır. Böylece yeterli uzunlukta tünel kazılıp saraya ulaşılmış, ani bir saldırıyla galibiyete ulaşılmıştır.

Bir başka efsaneye göre, Çin ordusu uçurtmayı kendilerine bambudan yapılmış borularla bağlayarak düşmanların üzerine doğru uçurmuşlardır. Boruya doğru esen rüzgar düdük sesi çıkararak düşmanı korkutup uzaklaştırmıştır.

Bazı kaynaklar uçurtmanın icadının Malezya’da gerçekleştiğini yazmaktadır. Buradaki ilkel uçurtmalar birkaç yapraktan ya da geniş tek bir yapraktan meydana gelmektedir ve genellikle eğlence amaçlı kullanılmıştır.

Tarihçilere göre uçurtma Japonya’ya 17. yüzyılda Kore ve Çin’den gelmiştir. Japonya’da uçurtmanın ilk kullanımının dinsel amaçlı olduğu düşünülmektedir. Burada klasik dikdörtgen biçimli Çin uçurtması yeni formlarını almıştır. Ejderha, balık ve kaplumbağa gibi olan bu şekiller, bereketi ve iyi şansı temsil etmektedir.

Japonya’da da uçurtmalarla ilgili bazı hikayelere rastlanmaktadır. Efsaneleşmişlerden bir tanesi bir samuraya aittir. Samuray, hükümdara karşı gelmiş ve yasaları çiğnemiş, bunun sonucu olarak da oğlu ile birlikte bir adaya sürgün edilmiştir. Hikayeye göre oğlunun bir adada tutsak kalmasını istemeyen samuray, çok büyük bir uçurtma yapmış oğlunu bu uçurtmayla havalandırıp adadan kurtulmasını sağlamıştır.

Uçurtma ile ilgili yakın tarihten bir hikaye de 16. Yüzyılda yaşamış olan ünlü hırsız Kakinoki Kinsuke hakkındadır. Uçurtmayla havalanan bu hırsız, bir kalenin zirvesinde yer alan altın yunus heykelini çalmak istemiş ve heykelin bazı kısımlarını çalıp yere inebilmiştir.

Uçurtmanın Avrupa’da görünümü M.S. 105 yılına dayanır. Romalılar bu yıllarda uçurtmayı savaş bayrağı olarak kullanmıştır. Ayrıca 15. yüzyılda uçurtmalar Leonardo Da Vinci’ye paraşüt ve helikopter diyagramları çizimi için ilham kaynağı olur.


Bilimsel amaçlı olarak kullanılan ilk uçurtmalar, 1749’da İskoçya’da kullanılmıştır. Alexander Wilson farklı yüksekliklerdeki sıcaklıkları ölçebilmek için uçurtmalara termometreler yerleştirmiş ve bunları bir trene bağlamıştır. Bu sayede farklı yüksekliklerde sıcaklık ölçümleri yapabilmiştir.

Günümüzde uçurtma, eğlence amaçlı olarak kullanılmaktadır. Tarihi çok eskilere dayanan bu eğlence aracını hiç göklerde uçurmadıysanız hemen bir uçurtma yapın ve gökyüzüne bırakın!

Yazar:

Önceki Yayın
Sonraki Yayın